in

(FOTO) Kako su se razvijali Odžaci – Kratka lekcija iz istorije

ODŽACI - Prvi put se pominju 1557. ili 1558. godine kao naselje u Bačkoj, koje su osnovali Turci za vreme ratnih operacija u tadašnjoj južnoj Ugarskoj. Pretpostavke upućuju na to da se ovde i pre, negde oko 1522. godine, nalazilo selo Kemend koje se pominje u sastavu županije Bač i na izvestan način je preteča današnjeg naselja. Međutim, u urbanističkom smislu Odžaci su mlado kolonističko naselje.

Prekretnica u urbanističkom razvoju je dolazak prvih nemačkih kolonista. Kao i brojna druga naselja iz vremena terezijanske kolonizacije i Odžaci su u početnom stadijumu urbanističkog razvoja (druga polovina XVIII veka) imali četvrtasti oblik osnove. To je najbolji pokazatelj brzine u kojoj se kolonizacija sprovodila. Tada nije bilo vremena, niti mogućnosti, za neki drugi vid urbanistički složenijeg planiranja. Prema nekim izvorima u Vojvodini trećina naselja pripada ovoj grupi, a najviše ih je u Bačkoj i Banatu.

Detaljan opis početnog stadijuma u razvoju morfologije dao je 1929. godine Fridrih Loc u svojoj knjizi „Aus die Vergangenheit der Gemeinde Odžaci“. Ovi podaci predstavljaju izuzetno bogatstvo za proučavanje urbanističke istorije Odžaka. Već u vreme dolaska prvih nemačkih kolonista iz Apatina naselje je bilo u izgradnji. Tokom zime 1756. godine prevezena je neophodna drvna građa – velike grede, prozori, letve, trska i vrba za povezivanje trske. Oblik prvobitne osnove imao je jasne konture pravougaonika, čija su četiri ugla izlazila na osnovne strane sveta. Naselje je imalo četiri dugačke ulice – Crkvenu (Knez Mihajlova), Školsku, Mlinsku (Svetozara Markovića), Ciglarsku (Železnička) i dva reda – Šumski i Kukuruzni. Poprečne ulice su bile Somborska, Jurija Gagarina i Vidovdanska (poslednje dve prema sadašnjim imenima). Bačka ulica i Šanački red (Mostonga ulica) nastali su tek nakon 1763. godine. Presecanjem glavnih i poprečnih ulica posle svakih pet, šest ili sedam placeva nastali su kvadrati sa po deset, jedanaest ili dvanaest kuća.

Kontinuitet ljudskih staništa na ovom prostoru prati se još od praistorije tj. mlađeg kamenog doba. Pisani izvori sežu u XVI vek kada nailazimo i na prvi pomen imena Odžag. Padom otomanske imperije ova oblast podpada pod Habzburšku monarhiju. Odlukom o raseljavanju mesta i dovođenju Nemaca iz zapadnih krajeva monarhije, 1755. god. počelo je raseljavanje. Prva školska zgrada podignuta je 1770. godine, a proizvodnja kudelje postaje prepoznatljiv pojam za ovo mesto 1895. godine kroz Odžake je prošao prvi voz na liniji Sombor-Odžaci-Novi Sad, a 1908. godine je dovršen krak pruge Subotica-Bogojevo preko Odžaka. 1907. godine Odžaci su elektrificirani.
Napadom na Kraljevinu Jugoslavije i njenim raspadom ovo područje su zauzele nemačko-mađarske trupe, a kasnije je uspostavljena mađarska vlast.

Aprila 1941. godine nakon nemačke okupacije Mađarske i u Odžacima, kao i u ostalima delovima Bačke uprava prelazi u ruke Nemaca. Međutim, oktobra 1944. godine pred jedinicama Crvene armije i NOV-e i POJ-a nemačko stanovništvo je u ogromnom broju evakuisano iz mesta 22. oktobra Odžaci su oslobođeni.

1945. godine napuštena nemačka imovina je eksproprisana i nastaje period kolonizacije.

Izvor: odzaci.wordpress.com / skgo.org

Komentari objavljeni na Portalu "Naše Mesto" ne odražavaju stav vlasnika i uredništva, kao ni korisnika portala. Strogo su zabranjeni: govor mržnje, uvrede na nacionalnoj, rasnoj ili polnoj osnovi i psovke, direktne pretnje drugim korisnicima, autorima novinarskog teksta i/ili članovima redakcije, postavljanje sadržaja i linkova pornografskog, politički ekstremnog, uvredljivog sadržaja, oglašavanje i postavljanje linkova čija svrha nije davanje dodatanih informacija u vezi sa tekstom. Redakcija Portala "Naše Mesto" zadržava pravo da ne odobri komentare koji ne poštuju gore navedene uslove.

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
Šone Odžaci Recent comment authors
novi stari najviše glasova
Šone Odžaci
Šone Odžaci

Stara slava mesta Odžaci se vidi na ovim fotografijama. U Odžacima je nakon 1878, nakon Nagodbe odredjivana cena kudelje za Evropu, i bio je nadaleko poznat vasar kudelje. I naš slavni Car Franz Josef je boravio u Odžacima u dva navrata i odsedao u hotelu “Christian” (današnji matični ured pri opštini). O nekadašnjem sjaju danas propalog i devastiranog mesta “govori” i naša crkva St Michael, jedna od najlepših baroknih crkava u Vojvodini. U Odžacima su s eodržavali teniski turniri na Evropskok nivou, i gostovanja fidbalskih timova koji su u to vreme bili nao danas Barselona ili Manchester. 1929 je evropski… Pročitaj više »

Kako ocenjuješ ovo?

0 glasova
Upvote Downvote

Pokret za preokret: Izbori za Novu godinu u Vrbasu SMEŠNI I TRAGIČNI

Saopštenje OO Demokratske stranke Vrbas povodom Novogodišnjih izbora