KUD Vuk Mandušić i Opština Vrbas inicijatori zaštite pevanja uz gusle kao nasleđa Srbije

380

VRBAS - Uneskov Međuvladin komitet, na svom redovnom, 13. zasedanju na Mauricijusu 29. novembra, doneo je odluku o upisu „Pevanja uz gusle“ kao nematerijalnog nasleđa Republike Srbije, na Uneskovu Reprezentativnu listu nematerijalnog kulturnog nasleđa čovečanstva. Inicijatori zaštite „Pevanja uz gusle“ bili su KUD guslara „Vuk Mandušić“ iz Vrbasa i Opština Vrbas u saradnji sa Savezom guslara Srbije.

Anastas Jovanović, Srbi oko pevača, oko 1845, iz zbirke Narodnog muzeja u Beogradu

Posle „Srpske slave“ i „Srpskog kola“, „Pevanje uz gusle“ treće je nematerijalno kulturno nasleđe Srbije koje je zaštićeno i upisano na Uneskovu reprezentativnu listu kulturnog nasleđa čovečanstva. U trenucima kada su na srpski nacionalni instrument pretendovali i drugi narodi iz komšiluka, srpski tim naučnika u saradnji sa Ministarstvom kulture izborio je veliku pobedu.

„Sve je počelo 2012. godine, kada je grupa guslara KUD ‘Vuk Mandušić’ iz Vrbasa u saradnji sa dr Dankom Lajić Mihajlović, a uz podršku rukovodstava Opštine Vrbas i Saveza guslara Srbije, pokrenula peticiju za zaštitu ‘Pevanja uz gusle’ kod Nacionalnog komiteta za nematerijalno kulturno nasleđe Srbije, pri Etnografskom muzeju u Beogradu. Peticija je ubrzo urodila plodom i odlukom Nacionalnog komiteta u junu 2012. godine, ‘Pevanje uz gusle’ je upisano u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije, nakon čega su nadležne institucije nastavile borbu za zaštitu kod Uneska“, kaže Miljan Vujović, predsednik KUD guslara „Vuk Mandušić“.

„Presrećni smo što je nominacija potvrđena i što je ‘Pevanje uz gusle’ prepoznato kao reprezentativan element kulturnog nasleđa čovečanstva, da nosi tu kvalifikaciju koja ide na čast svima zaslužnima, a to su pre svega guslari i guslarski poslenici kao i stručnjaci iz etnomuzikologije, na čelu sa dr Dankom Lajić Mihajlović, višim naučnim saradnikom Muzikološkog instituta Srpske akademije nauka i umetnosti, koja je najzaslužnija za ovaj istorijski uspeh. Ona već dugi niz godina ulaže velike napore na afirmciji i zaštiti gusala, čuvanju tradicije srpskog naroda i za sve što je uradila zaslužuje da joj se država Srbija i nadležne institucije oduže na adekvatan način“, dodaje Vujović.

Dr Danka Lajić Mihajlović je i autor monografije posvećene upravo guslama, a nosi naslov „Srpsko tradicionalno pevanje uz gusle: guslarska praksa kao komunikacioni proces“. Veliki deo istraživanja i pripremanja doktorske disertacije na ovu temu, Lajić Mihajlović je provela upravo u Vrbasu sa vrbaskim guslarima.