San je presudan za zdravlje mozga: SPAVATE LI DOVOLJNO?

462

Naučnici su ponudili bolji uvid u ključnu ulogu sna za zdravlje mozga, utvrdivši da u dobi od 2,4 godine dolazi do nagle tranzicije primarne uloge sna koji, umesto u izgradnji mozga, igra ključnu ulogu u njegovom održavanju i popravci oštećenja.

Izvor: pixabay.com

Naučnici su objavili da su proveli statističke analize podataka iz više od 60 studija o spavanju i da su proučavali trajanje sna, trajanje REM faze sna, veličinu mozga i tela i izradili su matematički model koji pokazuje kako se san menja tokom razvoja.

Postoje dve vrste sna od kojih je svaka povezana s određenim moždanim talasima i aktivnostima neurona.

REM faza, u kojoj dolazi do brzih pokreta očiju uz zatvorene kapke, označava duboki san sa snovima. Faza sna u kojoj nema brzih pokreta očiju je bez snova.

Tokom REM faze sna mozak stvara nove neuronske veze izgradnjom i jačanjem sinapsi – spojnica između živčanih stanica ili neurona, što im omogućava da komuniciraju, učvršćuju znanja i konsolidiraju sećanja.

Tokom ne-REM faze sna mozak popravlja manja dnevna neuronska oštećenja koja se događaju na genima i proteinima u stanicama te uklanja nusproizvode koji se nakupljaju.

U dobi od oko 2,4 godine primarna funkcija sna menja se od izgradnje i razgradnje veza tokom REM faze sna prema popravcima oštećenja tokom obe faze sna.

“Bilo je iznenađujuće što je ta transformacija bila tako nagla, poput prekidača”, kaže Van Savage, profesor s UCLA i voditelj istraživanja čiji su rezultati objavljeni u časopisu Science Advances.

REM faza sna smanjuje se s godinama.

Novorođenčad koja spava oko 16 sati dnevno provodi u toj fazi 50 posto vremena, no nagli pad događa se u dobi od 2,4 godine i pada na oko 25 posto do desete godine te na 10 do 15 posto oko 50. godine.

“San je neophodan za sve životinjske vrste i gotovo sveprisutan, kao i prehrana i disanje”, kaže Van Savage. “Rekao bih da je to stup ljudskog zdravlja.”

Izvor: index.hr